Kao što je već poznato, jugoistočna Srbija krije mnoga božanstvena mesta. Jedno od tih mesta jeste i Zavojsko jezero.
Zavojsko jezero se nalazi u podnožju Stare planine, na delu planine nazvan Visok, na reci Visočici, u Pirotskom okrugu, od kojeg je udaljeno 15 kilometara.
Godine 1963. pod uticajem obilnih padavina, veliko klizište je napravilo prirodnu branu visoku oko 50 metara. Jezero se nakog pomenute godine neprestano punilo i uvećavalo velikom brzinom. Kasnije je ista brana nadvišena izgradnjom veštačke brane i tako je nastalo veštačko jezero – Zavojsko jezero.
Karakteristike Zavojskog jezera po njegovom nastanku
Jezero je urniskog tipa, što znači da je njegov nastanak posledica jakih zemljotresa ili uticaja čoveka, kada dolazi do kliženja velike mase zemlje. Nastalo je u klisuri, u februaru 1963. godine i brzo nakon svog nastanka dostiglo je dužinu od 7,2 kilometara, što se dogodilo u martu iste godine. U tom periodu se jezero nalazilo na nadmorskoj visini od 568 metara. Širina jezera je iznosila od 200 do 500 metara, najveća izmerena dubina je iznosila 33,15 metara, a prosečna temperatura je bila od 4 do 5 stepena, dok je leti iznosila oko 20 stepeni. Veoma brzo, samo 2 godine nakon nastanka jezera, isto je i isušeno zbog nemogućnosti brane da izdrži količinu vode jezera. Iz tog razloga je projektovano nadvišavanje prirodne brane.
Karakteristike Zavojskog jezera danas
Jezero se danas nalazi na nadmorskoj visini od 612 metara. Karakteristike jezera danas su:
- Površina jezera koja iznosi 5,53 kilometra kvadratna
- Najveća izmerena dubina jezera, koja iznosi 70 metara
- Visina brane koja iznosi 86 metara
- Širina jezera iznosi oko 300 metara, a dužina 17 kilometara
- Širina krune – 10 metara i dužina krune – 290 metara
- Temperatura vode leti iznosi oko 24 stepena
- Pritoke jezera su: reka Visočica, koja je i jedina otoka jezera, Gostuška reka i Belska reka.
- Danas se voda Zavojskog jezera koristi za pokretanje generatora Hidroelektrane Pirot. Za ovu svrhu se koristi znatno velika količina vode.
Zavojsko jezero – Turizam i ribolov
Godine 2009. je uspešno uklonjen svaki objekat koji je bespravno sagrađen, tako da su obale Zavojskog jezera uređene i dostupne svim kupačima i onima koji žele i vole da uživaju u magičnom pogledu i čarima ovog jezera. Voda je veoma prozirna i čista. Na Zavojskom jezeru je dostupan i ribolov. Od ribljih vrsta prisutne su: šaran, som, štuka, deverika, bodorka, uklija, grgeč, klen i pastrmka. Zanimljivo je da se mogu uhvatiti klenovi od čak 2 kilograma i grgeči od 1,5 kilograma, što je za ove dve vrste zaista neverovatno.
Takođe je pored kupanja dostupan sport na vodi, skijanje, ronjenje, splavarenje i drugo. Leti se kraj jezera može uočiti veliki broj kamp prikolica, šatora i velika aktivnost posetilaca. Najpovoljnije mesto za tako nešto je deo nekadašnjeg sela Mala Lukanja.
U poslednje vreme, voda iz Zavojskog jezera se ispumpava više nego inače, zarad potrebe hidroelektrane, tako da morate pratiti situaciju, kako biste došli kada je jezero puno i kako se ne biste razočarali u ono što vidite.
Kako je nastao naziv Zavojsko jezero
Veštačka brana Zavojskog jezera se nalazi na udaljenosti od jednog kilometra, od sela Zavoj. Selo više ne postoji jer je prilikom nastanka jezera potopljeno i upravo po tom selu je jezero dobilo naziv – Zavojsko jezero.
U video prilogu ispod, možete pogledati kako iz vazduha izgleda Zavojsko jezero:
Dokumentarni film „Izveštaj iz sela Zavoj“
Postoji dokumentarni film iz 1963. godine koji nosi naziv „Izveštaj iz sela Zavoj“. Film traje oko petnaest minuta i prikazuje dramatične scene, kada je reka Visočica poplavila čitavo selo Zavoj, odnosno prikazuje početak nastanka Zavojskog jezera.
Zavojsko jezero na mapi
Najbliže veće mesto je Pirot, od kojeg stižete do jezera za manje od 30 minuta vožnje.
Ukoliko želite da pročitate još tekstova o drugim jezerima u Srbiji, kliknite ovde.
Foto: 2. instagram@flyoverserbia, 3. instagram@katarina_mandarina
