Planina Kukavica nalazi se na jugoistoku Srbije, na levoj obali Južne Morave. Ova planina spada u Rodopske planine.
Planinski masiv je ograničen sa:
⦁ Istok – Južnom Moravom
⦁ Zapad – Vučjankom (pritoka reke Veternice)
⦁ Sever – Leskovačkim poljem
⦁ Jug – Grdeličkom klisurom
Najviši vrh ove planine je Vlaina, visine 1442m.
Na predlog Republičkog zavoda za zaštitu prirode, 1980. godine je deo planine Kukavice zaštićen. Ova planina je bogata bukovim i bukovo-četinarskim šumama. Priče prenešene sa kolena na koleno kažu da je ova planina dobila naziv još za vreme Kosovskog boja. Majke, udovice i sestre su nakon Kosovskog boja, na ovoj planini kukale za nastradalima, jer su se baš na toj planini vojnici sakrivali.
Venac vrhova i dolina Goleme reke dele planinu na dva dela:
⦁ Strmi, severni deo, nenaseljen
⦁ Južni deo, naseljen
Najzastupljenija zemljišta su kisela, smeđa zemljišta.
Klima
Zastupljena je umerenokontinentalna klima.
⦁ Srednje godišnje padavine- 736,6mm
⦁ Srednja godišnja temperatura- 7,5°C
Biljni i životinjski svet
Osim borove i hrastove šume, obilno je i lekovito bilje. Planina je bila bogata i pašnjacima, ali su pošumljeni borom, smrčom i jelom. Najkvalitetnije drvo Srbije se nalazi baš na Kukavici, zlatna bukva. Pored zlatne bukve, ovde rastu divlja malina, kupine, pečurke, lekovito i začinsko bilje, krompir-goljak.
Od životinja se izdvajaju divlja svinja, lisica, srna, vuk, krupna divljač fazan, divlji golub, zec, veverica, jazavac i sitna divljač.
Vode
Na severnoj strani planine nalazi se Vučjanka, bistra reka koja je napravila kanjon u stenama dubine 300m. Pored vodopada u njenom koritu, postoji veliki broj virova, od kojih su najpoznatiji Đokini virovi. Kanjon Vučjanke je dužine 2km između dva vrha, Kitka i Samaric. Na ovoj planini takođe se nalazi i Hidroelektrana Vučje.
Turizam
Na ovoj planini nema fabrika ni drugih zagađivača, što je jedan od razloga zbog čega ljudi vole da posete Kukavicu. U srcu planine nalazi se planinarski dom „Preka voda“. Planinarsko društvo „Kukavica“ svake godine organizuje pohod planinara. Ovaj pohod traje dva dana i prelazi se staza od 24km.
Strogi prirodni rezervat nalazi se na istočnom delu Kukavice. Predstavlja zajednicu mezijske bukve prašumskog tipa. Rezervat ove planine je najveći rezervat bukove šume prašumskog karaktera (površina 75,76 hektara).
