Manastir Vujan je manastir Srpske pravoslavne crkve, koji potiče iz trinaestog veka. Smešten je na šumovitoj padini, pod vrhom planine Vujan i nalazi se na sredini puta između Čačka i Gornjeg Milanovca, u ataru sela Prislonica. Manastir Vujan pripada eparhiji žičkoj, a slava manastira je Sabor svetog Arhangela Gavrila.
Manastir Vujan i njegova arhitektura
Crkva je jednobrodna građevina zavedena segmeničnim svodovima. Nad pripratom je, umesto kupole, uzidana neproporcionalna kula-zvonik okrugoanog oblika. Spolja je prizidan drveni nateks. Ispod profilisanog krovnog venca, crkvu opasuje dekorativni friz slepih arkada. Crkva svetog arhanđela Mihaila kakvu danas vidimo, izgrađena je 1805. godine. Ktitor crkve je Nikola Milićević Ljunjevica.
Unutrašnji izgled manastira Vujan
Prvi živopis urađen 1805. godine je uništen, a deo starog ikonostasa iz 1808. godine, koji su radili Stojan i Jeremija Mihajlović, premešten je u crkvu svete Bogorodice u Gornjoj Trepči. Hram je spolja i iznutra molovao Andreja Dijaković 1851. godine, a jedan od prozora na spoljašnjoj fasadi je bio Mutapov portret. Sadašnje freske ne poseduju veću umetničku vrednost i nastale su 1939. i 1943. godine. Kao spomen na vreme Nemanjića, ostao je samo stub časne trpeze.
Manastir Vujan ne poseduje mnogo dragocenosti, a pominje se ikona sa grčkim natpisom, koju su Srbi iz Sjenice tokom bune doneli u manastir 1809. godine. Tu je i barjak vojvode Lazara Mutapa, koji sadrži grb Tribalije i grb Srbije, a iznad grb Rame. Barjak je bio sa obe strane ispisan slovenskim natpisom, u kojem se pominju Serbi i Serbija. Mutap je isti barjak 1913. godine našao i sa njim je vojevao, dok nije kod Čačka smrtno ranjen. Onda ga je poslao u manastir Rujan, gde će mu se i grob nalaziti, u priprati desne strane.
Iskušenik manastira Gojko Starčević
Manastir Vujan i planinu Vujan prati jedna veoma zanimljiva priča. Gojko Starčević, svim nama poznat kao Patrijarh srpski Pavle, bio je iskušenik ovog manastira. Prema priči, Gojko Starčević je bio bolestan, ali je uspeo da povrati zdravlje zahvaljujući netaknutoj prirodi ove planine. Provodio je vreme šetajući stazama ove planine i pijući čistu izvorsku vodu. U manastiru Vujan se čuva drveni krst, koji je svojom rukom izdeljao tada iskušenik manastira, Gojko Starčević.
Manastir Vujan i njegova istorija
Za vreme kralja Milutina, početkom 14. veka, monasi sa Svete gore Atonske, bežeći pred najezdom odmetnutih katolilčkih plaćenika katalana, ustrojili su monaški život u Ovčarsko-kablarskoj klisuri. Tu su osnovali manastir Obrovin, na oko 1000 metara udaljenost od mesta na kojem se danas nalazi manastir Vujan.
Manastir Obrovin je ime dobio po obrevanju narodnom. Obrovin je predstavljao mesto na kom su se održavali narodni sabori i sastanci. Posle turskih zločina nad srpskim narodom u 16. veku, manastir je u potpunosti zapusteo. Prema natpisu na jednoj sačuvanoj spomen-ploči, koja se odnosi na propast manastira, kod oltara se nalazila svetinja, a tada su manastiru desetak davala sela Prislonica, Brđani i Lunjevica.
Za vreme vladavine Milana Obrenovića i uz pomoć Nikole Milićevića Lunjevice, manastir je obnovljen 1805. godine. Iznad zapadnih vrata priprate postavljen je natpis 1807. godine. Iz tog natpisa se može zaključiti da je obnova izvršena trudom i nastojanjem sveštenika Radisava Miloševića iz sela Prislonice 1805. godine. Nakon njegove smrti, u manastir se postrigao njegov srodnik jeromonah Josif Milošević 1807. godine, koji je bio ktitor sa drugim ktitorima i priložnicima. Kada se manastir oporavljao, pronađena je kamena proča sa natpisom iz 1597. godine i jedan okrugli, manastirski, tučani žig iz tog vremena. Parohiju su u 19. veku činila sela sa ukupno 395 kuća.
Mošti u manastiru Vujan
Mošti „Vujanskog svetitelja“ ostale su unutar hrama, kraj južnog zida priprate. Pored ovih moštiju, položene su mošti ustaničkog vojvode Lazara Mutapa 1815. godine. Uz južni zid crkve sahranjen je i gazda Nikola Lunjevica, čije su mošti tu položeno 1902. godine. Ostali članovi porodice Nikole Milićevića sahranjeni su na istočnoj strani uz crkvu.
U okviru crkve kasnije su smešteni i zemni ostaci braće kraljice Drage Obrenović, Nikodija i Nikole Lunjevice, ubijenih tokom majskog prevrata 1903. godine
Kako je manastir Vujan dobio ime?
Manastir i planina Vujan ime su dobili od stare srpske reči ujiti, bujiti ili hujiti, jer se na planini stalno čuje zvuk hujanja vetra, koji se spušta niz planinu kroz guste šume.
Manastir Vujan na mapi
Do manastira Vujan se dolazi putem koji vodi od Čačka do Gornjeg Milanovca. Do manastira se stiže veoma lako i put je dobro označen.
Ukoliko želite da pročitate još članaka o drugim manastirima u Srbiji, kliknite ovde.
Foto: 1. instagram@boyanayow. , 2. instagram@kutak_za_zenski_svet 3 i 4. instagram@izvidjac_gm
