Planina Jelica je smeštena južno od Čačka i predstavlja prirodnu granicu između Čačanske kotline i Dragačeva. Jelica pripada dinarskom sistemu planina i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok, u dužini od oko 30 kilometara. Na severozapadu prelazi u planinu Ovčar. Jugoistočni deo planine nalazi se na teritoriji opštine Kraljevo, a do njega se dolazi seoskim putem kroz sela Lazac i Dedevci. Najviši vrh Jelice je Crna stena, sa nadmorskom visinom od 929 metara.
Planina Jelica i njeni vrhovi
Pored Crne stene, najvišeg vrha Jelice, tu su još i:
- Crna stena – 929 mnv
- Neboš – 894 mnv
- Vetrinje – 869 mnv
- Gradina – 846 mnv
- Stjenik – 825 mnv
- Jelica – 822 mnv
- Rajački vis – 819 mnv
- Crna stena – 811 mnv
- Stjenik – 805 mnv
- Jastrebar – 796 mnv
- Šibonjsko brdo – 743 mnv
- Rujevna – 636 mnv
- Ridna kosa – 618 mnv
Osnovne karakteristike planine i njeno ime
Planina Jelica je izgradjena od serpetina. Severni deo planine je veoma šumovit, posebno delovi oko izvorišta rečica i potoka. Jugozapadna strana je znatnije obešumljena, a karakterišu je kuće raštrkanih sela, od Dragačeva pa sve do planinskog grebena. Godišnja količina padavina iznosi od 1000-1400 mm.
Prema narodnom predanju, za vreme otomanske vlasti na ovom području, Turci su poveli decu preko planine i kada su prolazili pored ruševina Gradine, devojka Jelica je pobegla iz kolone, popela se na najviši zid nekadašnjeg grada i skočila sa njega. U spomen na smrt ove devojke, planina je dobila ime Jelica.
Šta posetiti na planini?
- Arheološko nalazište na Gradini – Prema istraživanjima, ovaj grad potiče iz doba vladavine cara Justinijana. Nalazište je smešteno u ataru sela Grab, na vrhu Gradina, na nadmorskoj visini od 842 metara. Nekoliko desetina godina unazad se vrši ispitivanje ovog mesta, ali još nije otkriveno nešto konkretno. Pored ovog grada, na Gradini se nalazi i veliki broj drugih ostataka ljudskih naseobina i to iz različitih vremena. Neki ostaci potiču iz gvozdenog doba, neki od oko 1000 godinu pre Hrista, a postoje i oni iz naše ere.
- Manastir Stjenik – Po narodnom predanju, ovaj manastir su kao zadužbinu podigli Mrnjavčevići u 14. veku. Manastir je paljen nekoliko puta, ali je uvek ponovo obnavljan.
- Manastir Ježevica – Nalazi se u centru istoimenog sela, a do njega se može doći monaškom stazom od manastira Stjenika. Manastir je zadužbina Milutina, vojvode cara Dušana i žene Ikonije. Sazidan je oko 1330. godine.
Planina poseduje veliki broj stazica i nekadašnjih karavanskih puteva i predstavlja idealno mesto za uživanje u šetnji. Ono što dodatno privlači turiste i planinare, jesu prelepi pogledi sa njenih vrhova, na okolne planine i Dragačevo.
Planina Jelica na mapi:
Preko Jelice prelazi put od Kraljeva ka Guči i Ivanjici.
Ukoliko želite da pročitate još članaka o drugim planinama u Srbiji, kliknite ovde.
Foto: 1. instagram@serbia4youth , 2. instagram@j_o_dz_a 3. panacomp.net
