Planina Boranja se nalazi u zapadnom delu Srbije, u oblasti pod nazivom Podrinje. Planina Boranja je dinarska planina i pruža se poprečno u odnosu na sve ostale podrinjsko-valjevske planine, od jugozapada ka severoistoku. Najviši vrh Boranje je Crni vrh, sa nadmorskom visinom od 856 metara i spada u red nižih podrinjsko-valjevskih planina. Boranja je smeštena između Krupnja, Loznice i Malog Zvornika.
Osnovne karakteristike i reljef planine Boranje
Od razvođa rečne doline su upravljene uglavnom prema zapadu i severozapadu, a neke preme jugu i jugoistoku. Doline su često krivudave, pa su razvođa zbog toga mestimično krivudava i razlomljena, a negde i stupnjevita. Svaki od stupnjeva predstavlja erozivni pod, koji su stanovnici iskoristili za podizanje kuća. Kod pojedinih boranjskih dolina, donji delovi su dublji nego gornji, što je jedna od retkih pojava na planinama. Takođe, erozivni podovi na razvođima su mnogo uži u donjem nego u gornjem delu Boranje, naročito u ataru sela Planine. Pojava disekcija donjih delova rečnih dolina, kao i slivova, je posledica usecanja reke Drine, koja podstiče jača usecanja potoka i rečica, koji joj pritiču sa Boranje.
Na Boranji se jasno može videti granit, a na nekim mestima i kristalasti škriljci. Pored puteva, na usecima se nalaze znatne količine peska grusa, koji nastaje raspadanjem granita. Od ovog peska se stvara debela glinovita podloga, koja usled jakih kiša prouzrokuje površinske vodotokove, nakon čega dolazi do bujanja vegetacije.
Planina je vrlo slabo naseljena i slabo prohodna. Manja naselja nalaze se jedino u rečnim dolinama na obodima.
Vrhovi Boranje i poreklo njenog imena
Iako njen naziv podseća na reč bor, ipak se smatra da Boranja nije dobila ime po borovima, već po tome što je sva naborana i ispresecana brojnim jarugama i potocima.
Pored najvišeg vrha, Crnog vrha, tu su još i:
- Vrletni osojac – 801 mnv
- Lađa – 730 mnv
- Kostajnik – 748 mnv
- Glavica – 701 mnv
- Bobije – 662 mnv
- Jastrebovac – 592 mnv
- Kameni šanac – 591 mnv
- Runjeva glava (Mali Zvornik) – 524 mnv
Boranja i njena prirodna bogatstva
Planina Boranja je izuzetno bogata šumama i šumskim plodovima, među kojima se mogu pronaći najkvalitetnije pečurke, raznovrsnim biljnim zajednicama, izvorištima i mineralima. Na istočnoj strani Boranje nalazi se rezervat bukvi, koji se prostire na oko 15 hektara, od čega je više od polovine ove teritorije pod zaštitom države, već duže od pola veka. Rezervat bukvi je pod nadležnošću javnog preduzeća Srbija šume.
Planina je bogata rudama olova, cinka i antinoma, kao i mineralima, od kojih najviše ima granita.
Planinarski dom i lovište Boranja
Na Boranji se nalazi planinarski dom Šarena bukva, koji je u vlasništvu Planinarskog društva Gučevo iz loznice. Pored ovog, na planini postoji i više planinarskih lovačkih objekata. Lovište Boranja se prostire na ovoj planini, ali i zahvata deo planine Gučevo. Udaljeno je oko 10 kilometara od Loznice. Obuhvata površinu od 9230 hektara i pripada grupi brdsko-planinskih lovišta. Zahvaljujući bujnoj i očuvanoj prirodi, u lovištu Boranja se mogu pronaći srneća divljač, divlja svinja i zec.
Planina Boranja na mapi:
Ukoliko želite da pročitate još članaka o drugim planinama u Srbiji, kliknite ovde.
